Abessinië Zuidzijderpolder: is een kleurenpalet vol met bloemen

De ontwikkeling van nieuwe natuur staat of valt met de juiste uitvoering, weet ’t Lam uit ervaring. Om de nieuwe natuur te laten groeien en bloeien moet het grondwater niet te laag staan, want de wortels van de kruidenrijke planten reiken niet dieper dan dertig cm. “Daarom worden mini slootjes aangelegd in de vorm van smalle greppels, zodat het grondwater zelfs in een hele droge zomer niet te diep wegzakt”, legt hij uit.

Faunapassage

Abessinië en Zuidzijderpolder zorgen voor de verbinding tussen Oukoop met Nieuwkoop. “Dat maakt natuurgebieden sterk en daardoor kunnen insecten, planten en dieren migreren”, legt ’t Lam uit. De eerste stap van deze belangrijke verbinding was de faunapassage, die onder de snelweg A12 doorloopt. “Het is eigenlijk een natuurgebied met asfalt eroverheen. De faunapassage bestaat uit vier tunnels met onder andere een loopplank voor de otter en een zogenaamde ‘natte’ moerasbuis voor dieren zoals de ringslang en de waterspitsmuis”. Zo vindt elk dier de weg van het ene naar het andere gebied en komen ze elkaar onderweg tegen.

Roerdompen

Aan de noordzijde van de A12 ligt Abessinië wat voor een deel met rietmoeras is ingericht. Ter bescherming waren er blauwe netrasters overheen gespannen, zodat de jonge rietstengels niet konden worden opgevreten door ganzen of andere dieren. “Het riet is zo hard gegroeid, dat we de rasters al kunnen weghalen”, vertelt ’t Lam. “Nu kunnen de zeldzame roerdomp of andere rietvogels zich hier gaan vestigen”.

Natuurgebied Oukoop

In Oukoop werkten Staatsbosbeheer en het programmabureau ook al samen aan rietmoeras. ’t Lam heeft goede hoop. “In Oukoop zitten nu regelmatig meerdere roerdompen. Ze broeden er nog niet, maar dat gaat vast een keer gebeuren. De kans is groot, dat de roerdomp ook zijn plek gaat vinden in het rietmoeras van Abessinië”.

Extreme bodemdaling

Voordat de natuurinrichting van start ging, was er nog even een kink in de kabel. Door de extreme bodemdaling in dit gebied ten gevolge van een aantal extreem droge zomers, was de kans groot dat de natuur zich hier niet goed kon gaan ontwikkelen. Voorafgaand aan de inrichting bleek na controle dat de bodem in vijf jaar tijd op enkele plekken maar liefst met zestien cm was gedaald. De gemiddelde bodemdaling was maar liefst 10 cm.

Aanpassing waterpeil

Dat betekende dat ook het peilbereik van het oppervlakte water naar beneden toe moest worden aangepast. “We hadden een goed onderbouwd verhaal, waardoor het waterschap daar in mee is gegaan. Want het moet wel beheerbaar blijven. Ook als je een natte zomer hebt”, aldus ’t Lam. Door de klimaatverandering is dat met het soms extreem droge en soms extreem natte weer een steeds grotere uitdaging. “De gereedschapskist moet compleet zijn. Je hebt alle tools nodig om te kunnen schakelen naar de verschillende omstandigheden”, legt hij uit.

Beheer van natuur

Nu de inrichting van het nieuwe natuurgebied klaar is, begint het voor Staatsbosbeheer eigenlijk pas. “Dat gaat om het beheer van de natuur. Dat doen wij in samenwerking met de boeren, die de gronden van ons pachten”. Staatsbosbeheer heeft de afgelopen jaren een goede band opgebouwd met de pachtende boeren. De samenwerking is naar een hoger niveau getild. Het beheer gebeurt hybride. ’t Lam: “Dat betekent dat een deel van het totale beheer door de boeren wordt gedaan en een deel door ons. Daarbij bepalen wij wat er wanneer gebeurt en door wie. Dat wordt door de boeren als heel prettig ervaren”.

Reststromen

Een hele andere werkwijze dan voorheen. Toen stond in een pachtcontract wat de boer allemaal moest doen en wanneer. Nu is er maatwerk en kunnen we met het beheer ook goed inspelen op het weer”. Hij vervolgt: “Door maatwerk zorgen we er ook voor dat de reststromen die vrijkomen een hoogwaardigere toepassing krijgen. Bijvoorbeeld als veevoer of als strooisel voor in de stal”.

Biodiversiteit

Het jaar rond houdt Staatsbosbeheer zich bezig met het waterbeheer, het onderhoud van de sloten en greppels. Ook wordt er in de winter gemaaid, omdat bepaalde soorten doorgroeien tot het gaat vriezen. Bij de zachte winters ontstaan er daardoor dominante soorten. “Die dominante soorten willen wij niet, want we willen een zo hoog mogelijke biodiversiteit”, legt ’t Lam uit.

Agrarisch natuurbeheer

Daarnaast sluit het vochtig hooiland in Abessinië goed aan bij het agrarisch natuurbeheer van de boeren rondom het natuurgebied, die zich inzetten voor de weidevogels. “Op de vele nectarplanten in het vochtig hooiland komen veel insecten af. Dat is voedsel voor de kuikens van de weidevogels.

Toegankelijk

Niet alle percelen in het nieuwe gebied zijn toegankelijke. Maar vanaf de Prinsendijk is het hele gebied goed te beleven. Ook loopt er een fietspad dwars door het oude polderlandschap van de Zuidzijderpolder. Vanaf Fort Wierickeschans naar de Hollandsche IJssel richting Reeuwijkse hout bij de Reeuwijkse Plassen. ’t Lam: “Of je nu een fietser, wandelaar, natuurbeheerder of boer bent, een vlinder of een vogel in het riet. Iedereen heeft het hier straks ontzettend naar z’n zin. Zelfs vanuit je auto op de A-12 kan je genieten van dit kleurenpallet”.