Natuurgebied Ruygeborg: vogelparadijs voor iedereen

Natuurgebied Ruygeborg is uitgebreid. De werkzaamheden zijn bijna afgerond. Met de aanleg van nieuwe wandelpaden is een deel van het gebied rolstoeltoegankelijk gemaakt. Ook iedereen met een rolstoel, scootmobiel of rollator kan nu een klein of iets groter rondje maken door Ruygeborg.

Bezoekers van het natuurgebied en omwonenden uit de dorpen Noorden en Nieuwkoop kunnen na het broedseizoen zelfs helemaal doorwandelen tot aan natuurgebied de Groene Jonker. Voor Jessica Wagenaar uit Noorden ligt het natuurgebied bijna letterlijk voor de deur. Ze woont hier sinds 2006 en trekt graag de natuur in. Dat is voor haar niet altijd vanzelfsprekend, omdat haar oudste zoon Tim (12 jaar) in een rolstoel zit. “Met Tim de natuur in gaan is vaak een hele onderneming en kan lang niet overal.”

Rolstoeltoegankelijk

Veel natuurgebieden zijn niet geschikt om met een rolstoel te wandelen.” Maar nu is een groot deel van Ruygeborg rolstoeltoegankelijk gemaakt en dat doet haar veel plezier. “Zo vlakbij. Hoe mooi kun je het hebben? Ik heb de plannen vanaf het begin met interesse gevolgd.” Hetzelfde geldt ook voor Jan Balvert, eveneens uit Noorden. De 86-jarige geboren en getogen Noordenaar trekt er regelmatig op uit met zijn scootmobiel. “Ik ben heel blij met dit pad,” zegt hij. “Je kunt hier prima rijden met een scootmobiel.”

Half verharde paden

Volgens boswachter Juriaan van Leeuwen van Natuurmonumenten is toegankelijkheid een belangrijk onderdeel van de inrichting van Ruygeborg. “De half verharde paden zijn geschikt voor rolstoelen, scootmobiels, rollators en kinderwagens,” vertelt hij. “Voorheen lag hier een pad dat vaak modderig was. Nu is er in opdracht van de provincie Zuid-Holland geïnvesteerd in paden die goed begaanbaar zijn, maar wel nog steeds een natuurlijke uitstraling hebben.”

Openstelling

Buiten wandelen is wat Jessica Wagenaar graag doet in haar vrijetijd. “Ik spreek ook weleens af met vriendinnen om de natuur in te gaan,” vertelt ze. “Even een rondje lopen en daarna ergens iets drinken. Dat is voor mij echt genieten.” Behalve Ruygeborg bezoekt zij ook andere natuurgebieden in de omgeving, zoals De Haeck of de Groene Jonker. Toch kijkt ze vooral uit naar de openstelling van natuurgebied Ruygeborg. “Dit voelt echt als natuur. De rust, de weidsheid, de ruimte. En je kunt hier zoveel vogels zien.”

Verschillende vogels

Daar sluit Balvert zich bij aan. Sinds hij zijn auto heeft verruild voor een scootmobiel, komt hij veel vaker buiten. “Ik heb het nu veel meer naar mijn zin. Als ik rondrijd zie ik van alles.” Zo heeft hij al verschillende vogels ontdekt in het gebied. “Ik heb de roerdomp hier weleens gezien, maar ook fazanten en sperwers. Die vliegen hier allemaal rond.”

Ontwikkelingen volgen

Toen de plannen voor het tweede deel van natuurgebied Ruygeborg bekend werden en Jessica Wagenaar hoorde dat dit gebied ook voor rolstoelers toegankelijk wordt gemaakt, volgde zij de ontwikkelingen op de voet. “Ik was vooral benieuwd: wanneer zijn de wandelpaden klaar en hoe gaat het nieuwe deel van Ruygeborg eruitzien?” vertelt ze lachend. “Soms belde ik even op om te vragen hoe het ervoor stond. Dan dacht ik ook weleens: schiet eens op.”

Buitenkind

Die nieuwsgierigheid heeft ook alles te maken met haar oudste zoon Tim. Hij is meervoudig gehandicapt en zit in een rolstoel. Tim geniet volgens haar zichtbaar van het buiten zijn. “Hij is echt een buitenkind. Als hij zou kunnen lopen, zou hij de hele dag buiten zijn.” Volgens zijn moeder ervaart hij de natuur op een heel eigen manier. “Hij is heel puur en beleeft de natuur ook zo. Tim raakt snel overprikkeld, vooral door geluiden. Hier in de natuur wordt hij juist rustig.”

Landschap

Wie vanuit Noorden richting Nieuwkoop rijdt, ziet het landschap langzaam veranderen. Waar vroeger vooral weilanden lagen, strekt zich nu het natuurgebied Ruygeborg uit, dat bestaat uit rietvelden, open water en graslanden met verschillende hoogtes. Die nieuwe natuur trekt steeds meer vogels én bezoekers. Voor de ontwikkeling van het natuurgebied werd vooraf advies ingewonnen bij het Kenniscentrum Groen & Handicap. “Het is belangrijk dat iedereen de natuur kan beleven,” zegt boswachter Juriaan van Leeuwen. Dat draagt bij aan een positieve kijk op natuurherstel.”

Buiten zijn hoort bij Noorden

Jan Balvet kent het landschap in de omgeving als geen ander. Hij werd geboren bij het Kerklaantje in Noorden. “Daar lag mijn speelterrein. Als kind kon ik me buiten helemaal uitleven.” In zijn leven zag hij het gebied verschillende keren veranderen. “Eerst werd het ontgonnen. Dat gebeurde met een kruiwagentje. Later kwam de landbouw, met veel koolzaadvelden. En nu wordt het weer natuur.” Hij merkt dat steeds meer mensen het gebied weten te vinden. De parkeerplaats is verbeterd en er is daardoor meer parkeerruimte. “Je ziet meteen dat het drukker is geworden.”

Hij zou zelf vaker de natuur in willen samen met anderen. “Ik wil een clubje oprichten met mensen die ook een scootmobiel hebben,” zegt hij. “Dat we dan eerst koffie drinken bij het museum en daarna samen de natuur inrijden.”

Belangrijke schakel

Ruygeborg ligt tussen Noorden en Nieuwkoop en vormt een belangrijke schakel tussen de Nieuwkoopse Plassen en natuurgebied de Groene Jonker. Van Leeuwen: “Een deel van het gebied is nu al toegankelijk. Na het broedseizoen wordt het hele gebied opengesteld en kunnen wandelaars via een struinpad doorlopen richting natuurgebied de Groene Jonker.”

Grutto, tureluur en kievit

Het gebied bestaat uit verschillende typen natuur. In het al bestaande Ruygeborg I ligt veel natte natuur met rietvelden en moeras. Daar broedt onder andere een lepelaarskolonie en komen in het riet vogels voor zoals de blauwborst en de porceleinhoen.
Het nieuwe Ruygeborg II sluit hierop aan met meer open graslanden, speciaal voor weidevogels zoals de grutto, tureluur en kievit. Ook is het gebied ingericht met kruiden- en faunarijk grasland met veel (zeldzame) bloemen waar veel insecten op afkomen. “Ruygeborg is echt een vogelparadijs,” zegt Van Leeuwen. “Je ziet dat niet alleen de vogels, maar ook bezoekers blij worden om hier te kunnen zijn. Er is een grote behoefte aan plekken zoals deze waar je de rust van een weids landschap kunt ervaren en mensen de kans hebben om de natuur van dichtbij te beleven.”